Islam feesten en gebruiken

Islamitische landen hebben net als andere bevolkingsgroepen hun eigen feesten en gebruiken. Er zijn religieuze feesten zoals de Ramadan- en Offerfeest en feesten die niet religieus zijn maar door de gewoonte of cultuur van bepaalde groeperingen een religieuze karakter krijgen, zoals bijvoorbeeld het begin van de lente.

 

Het Ramadanfeest
Het ramadanfeest is altijd na de maand ramadan waarin de moslims een maand vasten. Dat betekent dat men van zonopgang tot zonondergang niet mag eten en drinken. Al voor het ontstaan van de Islam hebben veel bevolkingen voor 40 dagen gevast, maar de Islam heeft deze periode iets ingekort tot een maand. Volgens het geloof van moslims is ook de Koran in deze maand geopenbaard.

De bedoeling van de ramadan is in deze maand minder dan normaal te eten. Dit doet men om twee redenen. Ten eerste is aan de persoonlijke gezondheid gedacht, wat door de moderne wetenschap wordt bevestigd. De tweede rede is dat men ook meevoelt en solidair is met de arme mensen die weinig te eten hebben. Dit gevoel zou bijdragen om de noodleidende medeburgers te helpen. Daarom wordt ook aanbevolen op het eind van ramadan een bepaalde som geld of voedsel aan de armen te geven. Er wordt ook aanbevolen om niet over andere medeburgers iets slechts te uiten en om goede daden te verrichten, enz.

Tijdens de ramadan word ook iets langer gebeden vooral s'avonds in de moskee of thuis. Op die manier krijgen de gelovigen ook een fysieke en psychische energie en voelen zich sterker.

Behalve de religieuze voorschriften gaan de mensen s'avonds op bezoek bij verwanten en vrienden, komen samen om te praten of luisteren naar de muziek, meestal klassieke muziek of religieuze gezang.

Aan het eind van ramadan zijn er dan drie feestdagen. Op de eerste feestdag gaan honderden of duizenden mensen naar de grote moskeen om te bidden. Daar kunnen ze elkaar ontmoeten en feliciteren. Daarna heeft wederzijds bezoek bij families en vrienden de prioriteit. De mensen, vooral de kinderen, krijgen nieuwe kleren en een klein zakengeld als cadeautje ook van de bezoekers, wat voor de kinderen zeer aantrekkelijk is.

 

Het Offerfeest
Twee maanden na de ramadan is het offerfeest. Dit is het grote feest van de islam. Tijdens dit feest maken vele moslims een pelgrimstocht naar Mekka en offeren ook een dier zoals een schaap, rund of kameel. De bedoeling van offeren voor de moslims is de gedachte van de profeet Abraham daden om te zetten. Na een droom wilde Abraham voor God zijn zoon offeren. Door een wonder heeft hij een schaap gekregen en hij heeft het geofferd. Deze gebeurtenis is nu de aanleiding voor moslims tijdens dit feest een schaap of een ander dier te offeren.

Iedere moslim die financieel in de positie is offert meest een schaap. Runderen en kamelen zijn duurder, daar delen meestal zeven personen de kosten van deze dieren onder elkaar.

Het vlees van de offerdieren moet naar een bepaalde regel verdeeld worden. 1/3 ervan blijft voor eigen familie, 1/3 wordt aan verwanten en buren uitgedeeld en 1/3 aan de arme mensen verdeeld. Op die manier hebben ook de armen feest en hulp bij het eten. In ieder geval is in alle feesten aan de arme mensen gedacht om hen te helpen.

Haj
De andere belangrijke kant van het offerfeest is de haj of de pelgrimstocht naar de heilige stad van moslims in Mekka. Ieder moslim die financieel in positie is de extra reiskosten te betalen moet een keer naar Mekka voor de hajceremonie gaan. Tijdens deze tocht nemen de pelgrims deel aan de ceremonie in de voor moslims heilige steden van Mekka, Medina en de grote verzamelplaats van Arafaat.

Bij deze bijeenkomst ontmoeten de pelgrims mensen uit andere landen en culturen. Ze leren de gelijkstelling tussen alle culturen, andere kleuren, sociale positie en afkomst.Alle pelgrims dragen de zelfde kleding bestaande uit witte katoenen stof en staan naast elkaar zonder enige voorrechten. De overige feestceremonies zijn hetzelfde zoals bij ramadanfeest.

 

Naurooz
Naurooz betekent de nieuwe dag en de bedoeling is de eerste dag van het nieuwe jaar. In vele landen, vooral in Afghanistan, Iran en een deel in Tajikistan word de lente gevierd. Dat is op 21 maart, het Nieuwjaar in deze gebieden.

In vele delen van Noord-Afghanistan vindt ter ere van deze dag onder meer de wedstrijd van Bozkaschi (geitentrek) plaats. Bij deze spelen komen twee teams van paardenruiters samen en proberen een geslachte geit (boz) of een geslacht kalf van de arena te pakken en naar een bepaalde plek (doel) te brengen. Tijdens dit spel probeert ieder team de geit uit de handen van het andere team te pakken en voor zijn team naar het doel te brengen. Het is een spannende wedstrijd en trekt vele bezoekers aan.

Dit feest wordt in andere gebieden als Boerenfeest gevierd. Daar komen de boeren met hun gereedschap, paarden, koeien en andere huisdieren bij de bezoekers voorbij, demonstreren hun huisdieren. Een jury controleert de dieren bij deze parade en voor de beste en mooiste dieren krijgen ze een beloning.

In andere steden b.v. in Mazar-e-Sharif in het Noorden van Afghanistan vindt het Tulpenfeest plaats. In de lente bloeien in de zeer grote vlakten van de steppen rondom deze stad de rode tulpen die een mooi uitzicht geven en trekt duizenden bezoekers uit binnen- en buitenland aan. Dit feest heeft ook een religieus karakter, waar de mensen naar het grafmonument van Hazrat Ali gaan, de neef en schoonzoon van Mohammad, de profeet van Islam, dat hier begraven is.

In de hoofdstad Kabul wordt het Naurooz met allerlei activiteiten zoals Boerenfeest, Buzkashi, marktverkoop, spelen voor jongeren en ouderen gevierd. In overige gebieden vindt alleen het Boerenfeest plaats.

In vele regio's wordt een speciaal fruit voorbereid. Er worden zeven (zeven = haft) soorten droogfruit (Haftmewa of Hftsin) zoals rozijnen, pistaches, noten, abrikoos, amandel enz. een dag van te voren met water gemixt. Deze mixtuur wordt gegeten en ook aan de buren en vrienden verdeeld. Deze ceremonie wordt in Iran nog feestelijker uitgevoerd en de festiviteiten duren zo'n zeven dagen.

 

Het Huwelijk
Hoewel in de grote steden ook in de islamitische landen geen groot verschil is tussen de huwelijken met de westerse landen, maar de traditionele manier in deze landen is toch iets anders. Als een jongen en een meisje willen trouwen, of als de familie na bespreking met elkaar heeft gekozen voor een meisje voor hun zoon als echtgenoot, dan gaan volgens het gebruik de oudere leden van de familie naar de familie van het meisje en vragen met een bepaalde ceremonie om toestemming van deze familie. Deze bezoeken worden zo'n 2 tot 4 keer herhaald en als de bezochte familie akkoord gaat met het huwelijk krijgt de familie van de zoon een pakje suikeramandel of een pakje chocola als bevestiging. Daarna wordt een afspraak gemaakt voor de verloving en bij deze ceremonie worden de verwanten en vrienden uitgenodigd. Het verlovingsfeest vindt met muziek en dans plaats waarbij ongeveer honderd mensen worden uitgenodigd.

Voor het huwelijk wordt dan een groot feest georganiseerd waarbij meer dan honderd en soms zelfs meer dan duizend gasten worden uitgenodigd. Ik zelf heb bij huwelijken tot 3500 gasten in een eersterangs hotel deelgenomen. Vanzelfsprekend zijn deze feesten gezellig met muziek, dans en Henna-ceremonie. Henna zelf is een speciaal poeder en wordt met water gemengd, zijn deeg wordt in de handpalmen van de bruid en bruidegom gelegd en met een mooie kleine doek verbonden. Na ongeveer een uurtje blijft een rode kleur op de hand voor enige dagen als teken van nieuw gehuwde echtpaar. Meestal vindt ook een kleiner feest plaats een avond voor het huwelijk en een paar dagen na de ceremonie nog een, waarbij de geschenken aan het versgehuwde paar worden uitgereikt.

Er zijn ook andere gewoonten zoals rouwplechtigheid, besnijdenis van de jongens, enz. Hoewel deze ceremoniën overal gelijk zijn, kan het per land of bevolkingsgroep iets anders zijn. Misschien kunnen wij bij andere gelegenheid hierover iets vertellen.

Ahmad Shah Jalal